donderdag 10 september 2026

Week 8 - Scheppingsperiode

Van 1 september (Wereldgebedsdag voor de Zorg voor de Schepping) tot 4 oktober (feestdag van de H. Franciscus van Assisi) vieren veel christelijke kerken de Scheppingsperiode. De start lag bij de Wereldraad van Kerken, in het bijzonder de Orthodoxe kerken, maar na publicatie van de encycliek Laudato Si' doet ook de Roomskatholieke kerk mee. 

In Iona Abbey krijgt de scheppingsperiode ook de nodige aandacht. In alle ochtendvieringen staat de lezing in het teken van de schepping. Dat kan een schriftlezing zijn, maar ook een lezing uit een toepasselijk boek of een gedicht. En voor de zondagen in deze periode is een speciaal boekje gemaakt met een eco-communieviering. Dankbaarheid voor Gods schepping, zorgen om de gevolgen van de klimaatverandering en andere milieuproblemen en een oproep tot verandering van levensstijl en politieke actie wisselen elkaar daarin af. Afgelopen zondag werd deze liturgie voor het eerst gebruikt. Toevallig was het ook mijn debuut als Leader van de zondagsviering. Op zich geen moeilijke taak. Al mijn teksten waren perfect uitgeschreven - ik hoefde ze alleen maar voor te lezen. Als lector in mijn parochie heb ik daarmee de nodige ervaring. En een volle kerk werkt ook niet op mijn zenuwen. En vol was die - het was de drukste zondag die ik tot nu toe dit jaar heb meegemaakt.  

Chris Mannall hield de reflectie over Ez. 47, 1-12, de bijbeltekst die internationaal dit jaar centraal staat. Daarin welt water op uit de tempel van God. De rivier stroomt naar het oosten en wordt steeds dieper, herstelt dorre grond, brengt wateren tot leven en zorgt voor bloeiende ecosystemen. In zijn reflectie ging C|hris nader in op een aantal activiteiten van de Iona Community en Iona Abbey rond zorg voor de schepping. Caro Penney, de Warden, leidde de dienst van de tafel. Of het nu lag aan de extra gebeden in de liturgie, de uitgebreide reflectie van Chris of de volle kerk (waarschijnlijk alle drie), maar de viering duurde ruim twintig minuten langer dan de voorgaande zondagen. Ik ben benieuwd hoe dat de komende zondagen zal zijn.


Praktijk

Niet alleen in de liturgie wordt aandacht besteed aan de zorg voor de schepping en het milieu. Dat zou wat al te gemakkelijk zijn. Sinds een jaar of vijftien is ' zorg voor de schepping' onderdeel van de Regel van de Iona Community naast aandacht voor gerechtigheid en vrede. En als leden leggen we niet alleen aan elkaar verantwoording af van de besteding van tijd en geld, maar ook van natuurlijke hulpbronnen. Zeker sinds we met pensioen zijn, proberen Desiree en ik het vliegen zoveel mogelijk te vermijden. Naar Iona en andere bestemmingen in Groot-Brittannie reizen we alleen nog maar per trein. Onze huidige auto is een jaar of negen. Die zullen we nog wel oprijden, maar of er daarna een andere komt, is lang niet zeker. En een van de grootste Community Concern Networks (inhoudelijke werkgroepen van de Iona Community) is die voor milieu en ecologie.

In Iona Abbey speelt de zorg voor de schepping ook een rol in de dagelijkse gang van zaken. In de keuken werken we met drie grote vuilnisbakken: een voor compost (GFT en eierdozen), een voor recycling (karton, plastic en blik van alle grote verpakkingen) en een voor restafval (vettig bakpapier, gekookt eten en eierschalen. We gebruiken zoveel eieren, dat de compostbakken het niet aankunnen). We proberen overigens zo min mogelijk eten weg te gooien. Wat na elke maaltijd overblijft, wordt bewaard in de grote koelcel. Twee keer per week hebben we een staflunch, waarop alle restjes geserveerd worden. Maar wat er dan nog overblijft, moeten we om veiligheidsredenen weggooien. Het kan niet nog een derde keer opgewarmd worden. Achterin de tuin hebben we drie grote compostbakken, waarvan er telkens een gevuld kan worden met nieuw afval. De bak voor recycling wordt gestort in grote blauwe containers, het restafval in groene containers, die achter de winkel staan.

De compostbakken. De linkse met het groene schildje mag gevuld worden.

Ook aan de inkoopkant wordt gedacht aan het milieu. Veel producten zijn fairtrade of worden gekocht bij lokale of regionale leveranciers. Een paar jaar geleden zijn de bananen verwijderd uit de fruitschaal voor de gasten, omdat de leverancier te vaak geen fairtradebananen kon leveren. 

Twee jaar geleden zijn de parafinekaarsen in de Abbey vervangen door LED-verlichting. Dat geeft beter licht, is goed voor COPD-patienten en voor de gezonheid van de kosters, die voorheen de kaarsen moesten bijvullen. 


Abbey Eco Group

Een aantal Members op Iona en Mull en enige stafleden vormen samen de Abbey Eco Group, die al een paar jaar actief is om maatregelen zoals hierboven geschetst te ontwikkelen en door te voeren. Voor hun inzet ontving de groep de Silver Award van Eco-Congregation Scotland, de Schotse variant van de Groene Kerken, De onderscheiding werd uitgereikt tijdens de Service of Creation op woensdag 29 juli. Het bordje hangt nu in het Welcome Centre bij de winkel. 

De vertoning van de documentaire The People's Emergency Briefing een week daarvoor in het dorpshuis kan ook deels op hun conto geschreven worden. In deze documentaire delen negen prominente geleerden uit Groot-Brittannie de laatste inzichten betreffende de gevolgen van de klimaatcrisis voor hun vakgebied. Dat gaat niet alleen over veranderingen in het weer, extreme hitte, droogte of juist hevige buien, maar ook over de gevolgen daarvan voor de economie, nationale veiligheid, voedselzekerheid of de gezondheid van mensen. Doel van de campagne is, dat de Britse overheid de klimaatcrisis als een echte crisis behandelt, het publiek via de televisie inlicht over de ernst ervan en crisismaatregelen neemt.

Een beetje paradoxaal lijkt het protest van de Iona Community en andere organisaties op de eilanden tegen de bouw van een groot windmolenpark bij Colonsay met minstens 98 windmolens groter dan de Eifeltoren. Men is vooral bang voor de gevolgen van dit park voor het leven in de zee en de vogels en de horizonvervuiling. Het park zou gebouwd worden door een Spaanse maatschappij. De lasten zijn voor de eilanders en het milieu, de winst gaat naar het buitenland.


Ondertussen uit de keuken

Sinds woensdag is onze keukenploeg weer op volle sterkte met de komst van Finn, een net gepromoveerde biologe uit Cambridge. Wel zal onze chefkok Anja eind van de maand voor drie weken op vakantie gaan, maar ze zal in die tijd worden vervangen door Fran, die jarenlang de kok in het MacLeod Centre is geweest en die drie jaar geleden ook een tijdje in de keuken heeft gewerkt. Dat gaat wel goed komen. Alle vier keukenvrijwilligers, Hannah, Neema, Finn en ik, blijven tot het eind van het seizoen. We hebben nu dus een vaste ploeg voor de komende negen weken.

Op woensdag is ook Hanneke Ruitenbeek gestart in de huishouding, We zitten beiden in het bestuur van de Iona Community Nederland. Leuk om elkaar hier in een heel andere rol te treffen.

Maandag heb ik mij kunnen toeleggen op het maken van de ratatouille en dinsdag op de Indonesian Golden pork, een heel milde curry. Het was nog wel een klusje om tien kilo varkensvleesblokjes aan te braden ( in porties). Voor vanavond (donderdag) heb ik een stew gemaakt.

De ratatouille aan het pruttelen

Dinsdag deed zich nog wel iets grappigs voor. Anja vroeg mij een glutenvrij bananenbrood te bakken. Daarvoor had ik zegge en schrijven 1 ei nodig. Laten nu op dat moment alle eieren op zijn. Ik werd het 'dievenpad'  opgestuurd. In mijn eigen keuken in de Lower West Range van de Abbey: geen ei. In de keuken van Dumsmeoraich (het oude huis van George MacLeod waar nu een aantal stafleden en vrijwilligers wonen): geen ei. Pas in de keuken van Cul Shuna, een andere vrijwilligersaccomodatie in het dorp, vond ik er een. Zo kon ik alsnog het deeg maken en het bananenbrood bakken. Vlak voor lunchtijd werd een nieuwe lading boodschappen geleverd, waaronder een grote doos met 180 eieren. We kunnen er weer een paar dagen tegen.

Een doos met 180 eieren

Dat mocht ook wel. Want woensdagochtend heb ik eerst een glutenvrije dadelcake gebakken en daarna met Finn zeven gewone versies alsmede de bijbehorende saus: vanavond staat Sticky Finger Pudidng op het menu.

Zo vormen deze vier maanden in de keuken van Iona Abbey mijn eigen scheppingsperiode.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten