Week 5 - MiR, muziek en Madeiracake

Vanochtend heb ik Desiree, mijn echtgenote, uitgezwaaid vanaf de aanlegsteiger. Zij was hier twee weken als MiR, Member in Residence. Dat is een lid van de Iona Community, dat tijdens een gastenweek speciaal de taak heeft om wat te letten op de gasten, zodat ze niet verloren lopen, om tijdelijke bij te springen als er een tekort aan vrijwilligers is en een verbinding te zijn tussen gasten en (vrijwillige) staf. Daarnaast geeft de MiR ook de twee presentaties over de Iona Community, zondag na de viering om 12.00 uur voor de dagjesmensen en maandag om 19.30 uur voor de gasten. Die taak als MiR was Desiree op het lijf geschreven, als voormalig geestelijk verzorgster in een ziekenhuis en bestuurslid van de Iona Community. "Het was een makkie," was haar commentaar na afloop. "Geen enkele moeilijke gast. Maar ook vreemd. Twee weken weer geestelijk verzorger zijn en geen enkel overlijden meemaken." Dat was ze in het ziekenhuis wel anders gewend. Op de vrijdagen, als de gasten zijn vertrokken, hielp ze vooral de huishouding met het poetsen van de spiegels in de gastenkamers en badkamers en het eindeloos vouwen van beddengoed en handdoeken. Het kwam goed uit, dat zaterdag mijn vrije dag was. Als MiR hoefde ze pas vanaf drie uur bij de aanlegsteiger te staan om de nieuwe gasten te ontvangen, samen met enige stafleden. Voordien konden we samen nog wat wandelen naar het Noorderstrand of over de Machair.

Adieu, Desiree. Tot over drie maanden.

.Muziek

Afgelopen week was een zangweek. Die werd geleid door de twee musici van de Wild Goose Resource Group, de liturgietak van de Iona Community. Iain McLarty en Jane Bentley zijn de (parttime) opvolgers van John Bell. Er is deze week veel gezongen op allerlei locaties (Chapter House, Refectory, Michaels Chapel), maar mijn rooster bood geen gelegenheid om aan een van de ochtendsessies mee te doen. Wel ben ik woensdagavond aangeschoven in het Chapter House waar zeventien gasten hun,  lievelingslied presenteerden. Na een persoonlijke toelichting waarom ze voor dit lied gekozen hadden, zongen de deelnemers het lied samen. Een ontroerende bijeenkomst met een heel breed repertoire, van nieuwe protestliederen tegen ICE tot een wat minder bekend lied van ABBA. Het zal Roel Bosch deugd doen, dat Desiree "Vrede wens ik je toe" in het Nederlands heeft laten zingen, zelfs in canon.

Lim Swee-Hong

Een van de gasten was Lim Swee-Hong, een kerkmusicus uit Singapore, die tegenwoordig in Toronto woont. In het tijdelijke Iona Abbey Songbook staat ook een lied van hem. Hij gaf donderdagmiddag een presentatie over Aziatische christelijke kerkmuziek, vanaf het begin van het missie- en zendingswerk (letterlijke vertalingen van Europese liederen op Europese melodieen) tot nu (eigen teksten op Aziatische melodieen). Hij liet een aantal videofragmenten zien, maar liet ons ook een aantal liederen zingen uit de verschillende perioden. Er zaten, niet verrassend voor een zangweek, veel goede zangers tussen de gasten. Dus zij hadden weinig moeite om snel een nieuw meerstemmig lied te zingen. Dat was mij ook al opgevallen tijdens de vieringen. Meer dan in andere weken werd er uitbundig uit volle borst meegezongen en geharmonieerd.

Ondertussen in de keuken

Deze week heb ik drie keer het hoofdgerecht verzorgd, op maandag een brood-en-preitaart, op dinsdag Beef .Keema (een Indische beefcurry) en op donderdag Butterbean and Mushroom Stroganoff. Gelukkig hebben de zes gasten die corveedienst in de keuken hebben (een half uurtje per dag,  direct na de ochtendviering) vaak al de vorige dag het snijwerk gedaan. Dat scheelt behoorlijk. Donderdagochtend stonden dan ook al een grote schaal uien, twee emmers champignons en een pan met wortelen en bleekselderij voor mij klaar. Dan hoeven alleen nog de andere ingredienten en de kruiden afgewogen te worden en kan het koken beginnen (zie actiefoto).

Woensdag heb ik voor het toetje gezorgd, Madeiracake (met appel en chocoladestrooisel), in totaal tien kleine bakblikken, zeven als toetje voor die avond en drie voor bij de koffie de volgende dag. Het een voor een toevoegen van achttien eieren aan het boter-en-suikermengsel, terwijl de grote Hobartmixer op snelheid drie ronddraaide, bleek voor mij nog wel een dingetje te zijn. Maar het is gelukt en het eindresultaat smaakte goed.

Onverwachte schoonmaaktaken staan ook op het programma. Eind van de dinsdagochtend hadden we wat tijd over. Die hebben we besteed aan het schoonmaken van de grote ovenwanten (heerlijke dingen overigens om spullen uit een hete oven te halen). Wat zeepsop en soda, en boenen maar. Na deze schrobbeurt zagen ze er weer pico bello uit. En onderwijl hadden we de nodige lol.

Boenen van de ovenwanten

Aan het eind van de vakantieperiode is het een komen en gaan van vrijwilligers. Afgelopen maandag vertrokken er twee, waaronder Ilse uit ons keukenteam. Komende maandag vertrekken er drie en later in de week nog twee. Daar komen in het algemeen wel nieuwe mensen voor terug, maar Ilse is niet vervangen. Elk vertrek is wel aanleiding voor een of andere vorm van een afscheidsparty. Gisteravond kwamen we bijeen in de refectory voor pizza en ijs met daartussendoor 'Fast friending', een soort speeddating. We waren met ruim twintig mensen. Elke ronde duurde twee minuten, De vragen waren soms hilarisch. 

Week 4 - Aan de rand van de wereld

Columba en zijn volgelingen dachten aan de rand van de wereld te wonen en daar een spirituele strijd tegen de duivel te moeten voeren. Adomnan, de negende abt van Iona, richtte een eeuw na Columba het kloostercomplex in als een Nieuw Jeruzalem, Hij bouwde Jeruzalem na, met een Via Dolorosa (de Street of the Dead), leidend naar Golgotha met de drie kruisen (de drie hoogkruizen, waarvan er nu nog twee staan) en het Heilig Graf (Columba's shrine, waar Columba's relieken bewaard werden). Als een reis naar Jeruzalem, het midden van de wereld in de Middeleeuwse beleving, te ver is, dan bouw je aan de rand van de wereld toch je eigen Jeruzalem?

Columba's shrine

Deze week had ik zelf ook een beetje het gevoel aan de rand van de wereld te zijn. Waar bijna heel Europa zucht onder hittegolven en grote droogte, genoten wij deze week van het mooie weer. We hadden een paar dagen zon, waarbij de temperatuur zowaar twee graden opliep naar 17 graden. De dagen daarvoor hadden we nog de nodige regen gehad (de weilanden zijn dan ook gewoon groen), morgen gaat het weer regenen en voor maandag wordt 22 mm regen voorspelt. De normale temperatuur is hier 14-15 graden, met nauwelijks of geen verschil tussen dag en nacht. Een ideaal oor voor wie de warmte wil ontvluchten.

De zonsverduistering gisteravond was hier weinig spectaculair. We hadden het avondeten een kwartier vervroegd, zodat de gasten en andere belangstellenden op tijd naar buiten konden om het natuurverschijnsel te bewonderen. Mooie intentie, maar het was de hele dag al zwaar bewolkt. Het enige dat we gemerkt hebben van de zonsverduistering was dat het rond zeven uur wat donkerder was en daarna het licht weer terugkwam. Een half uur later brak zowaar een waterig zonnetje door. Grapje van boven. Het enige voordeel was, dat de gasten geen gevaar liepen om oogletsel op te lopen. Er waren wel wat speciale brillen beschikbaar, maar niet voldoende voor iedereen.

Familyweek

Deze week is het Familyweek, een speciale week voor gezinnen met kinderen. Zes gezinnen hadden zich hiervoor aangemeld met in totaal elf kinderen tussen de zeven en 15 jaar. Daarnaast zijn er nog andere volwassen gasten. In totaal hebben we deze week 25 volwassenen en 11 kinderen hier rondlopen. Vanwege deze gezinsweek zijn ook een aantal mensen van buiten ingehuurd, om een aantrekkelijk programma voor de kinderen en de volwassenen te verzorgen. Vanwege het mooie weer aan het begin van de week konden veel activiteiten buiten plaats vinden. Zo zijn er monsters gemaakt op het Noorderstrand en hebben de kinderen op het grasveld bij de kloostergang een toneelstukje opgevoerd over Columba die een riviermonster verjaagt dat een heel dorp terroriseert. Vanochtend hebben de kinderen koekjes gemaakt, die vanavond bij het dessert geserveerd zullen worden.

grasveld in kloostergang met beeld Jacob Lipschitz

Keuken

Voor de keuken is dit een gemakkelijke week geweest. Weinig speciale dieten, en dan nog vooral voor de eigen stafkrachten en vrijwilligers. En gerechten, die ook bij kinderen in de smaak vallen. Zo heb ik dinsdag Italiaanse gehaktballen in tomatensaus mogen maken en hadden we gisteren pizza. Vanavond staat pasta-met-kaassaus op het menu. Vanochtend heb ik daarvoor onder meer een bechamelsaus gemaakt in een grote pan met bijna een kilo boter, een kilo maismeel en 9,5 liter melk. Dat is nog eens roeren. En zes kilo pasta koken gebeurt me ook niet elke dag.

Ik werk nu 3 1/2e week in de keuken en merk dat ik mijn draai heb gevonden. De meeste ingredienten weet ik nu wel zelf te vinden in de verschillende kasten, de koelcel en de vriezer. Dat geldt ook voor het kookgerei en de wijze waarop de restjes worden bewaard. We gooien zo min mogelijk eten weg. Dindsdag- en vrijdagmiddag bestaat de staflunch uit het overgebleven eten van de afgelopen dagen. Meestal is er meer dan voldoende, maar vanmiddag hebben we nog wat uit de vriezer gehaald voor morgen. Want van de 228 gehaktballen die ik gedraaid had met zo'n twee tot drie centimeter doorsnee en de pizza is weinig overgebleven.

Volgende week belooft een interessante week te worden. Twee musici van de Wild Goose Resource Group (de liturgietak van de Iona Community) verzorgen een week voor een volle Abbey (44 gasten uit heel verschillende landen, Groot-Britannie, Verenigde Staten, Australie, Duitsland, Zwitserland, Belgie, Nederland  en dan vergeet ik er waarschjijnlijk nog wat). Ik hoop dat ik ook nog wat mee kan krijgen van de muziek en zang. En maandag vertrekt Ilse, onze keukenvrijwilligster uit Purmerend, na vier weken. We zullen haar missen, ook al omdat er zover ik weet nog geen vervanger gevonden is. We zullen het dus met een paar handen minder moeten doen.

                                              

Week 3 - het leven van een vrijwilliger

 Elke zaterdag arriveren maximaal 44 gasten in Iona Abbey, om daar een week in gemeenschap te leven en een programma te volgen. Dat is gecentreerd rond de vieringen (om 9 uur 's ochtens en 9 uur 's avonds) en de maaltijden (8.00 uur ontbijt, 13.00 uur lunch en 18.00 uur warme maaltijd). De week eindigt op vrijdagochtend, Om de veerboot van 8.50 uur te halen, die aansluiting geeft op de bus over Mull, de veerboot naar Oban en vandaar de trein of bus naar Glasgow, beginnen het ontbijt en de afscheidsviering wat vroeger dan normaal (resp. 7.15 en 8.00 uur). Deze weken worden mogelijk gemaakt door de inzet van 13 betaalde krachten en ruim twintig vrijwilligers. De vrijwilligers verblijven hier voor kortere of langere tijd. Als je voor de eerste keer komt, is de minimale tijd zes weken. Korter is niet rendabel, het kost minstens enige weken voordat je ingewerkt ben. Als je vaker komt, is een kortere tijd ook mogelijk. Dat is soms ook gewenst, om een plotseling gat in het rooster op te vullen. Vrijwilligers moeten soms eerder dan gepland vertrekken vanwege familieomstandigheden, ziekte of een nieuwe baan. En soms valt het werken hier tegen en gaan mensen eerder naar huis. 

Werkvisum

Vrijwilligers die van buiten de UK komen, hebben tegenwoordig een werkvisum nodig als ze langer dan 28 dagen vrijwilligerswerk doen. Toen de UK nog in de Europese Unie zat, was dat voor inwoners van Europese landen niet nodig vanwege het vrije verkeer van goederen, mensen en werk. Maar sinds de Brexit verlangt de UK een werkvisum voor charity -vrijwilligers. En het beleid voor mensen uit andere continenten is ook strenger geworden. Voor Afrikanen is het tegenwoordig praktisch onmogelijk een visum te krijgen; ze zouden eens illegaal willen blijven of asiel aanvragen. Maar ook voor vrijwilligers uit andere continenten werpt deze regeling een barriere op. De Iona Community heeft al 25 jaar een overeenkomst met een protestantse kerk in Paraguay om jaarlijks een jonge vrijwilliger een half jaar te laten werken in de winkel, zodat die praktische vaardigheden opdoet en haar Engels kan verbeteren. Het zijn vooral vrouwen die komen. Vorig jaar werd voor het eerst het visum geweigerd. Gelukkig is er dit jaar weer een vrijwilligster uit dit Latijns-Amerikaanse land.

Aan een werkvisum is ook een prijskaartje verbonden, Voor Europese ingezetenen kost het aanvragen van een visum 408 euro (340 pond). Dat is voor eigen rekening en dat bedrag ben je ook kwijt, als het visum geweigerd zou worden. De Iona Community vergoedt alleen de reiskosten via openbaar vervoer vanaf de plaats waar je de UK bent binnengekomen. Door de visumplicht is het vrijwilligersbestand  uit het buitenland de laatste jaren afgenomen en van karakter veranderd. Voor studenten  is de visumplicht duidelijk een financiele belemmering. Het zijn nu vooral mensen tussen twee banen, met een  sabbatverlof of gepensioneerden die voor langere tijd kunnen komen. Of ze komen voor maximaal vier weken. 

Duiventil

Een en ander leidt ertoe, dat er elke week wel vrijwilligers vertrekken en er nieuwe aankomen. De maandag is de standaarddag voor vertrek of aankomst, maar in de praktijk wil dat ook nog wel eens gebeuren op een andere dag. Zoals op vrijdagochtend de gasten worden uitgezwaaid door een grote groep vrijwilligers en stafkrachten, zo gebeurt dat op maandagochtend ook voor de vertrekkende vrijwilligers, compleet met Mexican Wave. De veerboot vertrekt om tien voor negen, zodat we net voor het begin van de ochtendviering terug kunnen zijn in de Abbey. En als vrijwilligers op een andere dag vertrekken, zwaaien we ze ook uit. Zo namen we dinsdag afscheid van Erica, die als gast de vorige week aan Community Week had deelgenomen en op verzoek een paar dagen langer was gebleven om in de keuken een plotseling gat op te vangen door het vertrek van een andere vrijwilligster vanwege een schoonvader die op sterven lag (zie foto). Drie jaar geleden had ik met haar ook al enige maanden in de keuken gewerkt.

                                                                Erica links op de veerboot

Keukenteam

Het keukenteam bestaat uit zeven mensen, twee betaalde krachten, Anja en Declan, en vijf vrijwilligers. Caitlin is een Schotse studente van 19, die komende zondag vertrekt na hier vier weken te hebben gewerkt. Hannah uit Nieuw-Zeeland is een dertiger, die haar baan heeft opgezegd, twee weken eerder dan ik is aangekomen en ook tot het eind van het seizoen (half november) blijft. Ilse is een vijftiger uit Purmerend, die kort na mij is aangekomen en eind van de maand weer vertrekt. En afgelopen maandag is Salome begonnen, ook 19, uit Duitsland. Zij werkt deels in de keuken, deels in de huishouding. En dan ikzelf, als 70-jarige momenteel de oudste in het team.

Accomodatie

Sinds een aantal jaren heeft de Iona Community enige mensen in vaste dienst, die op het eiland wonen of op de Ross of Mull. Andere betaalde krachten, met een contract voor een tot drie jaar, en de vrijwilligers wonen in een van de accomodaties van de Iona Community. De gemeenschap heeft vier plekken op het eiland, waar stafkrachten en vrijwilligers worden ondergebracht. Dunsmeorach, het oude woonhuis van de stichter George MacLeod, schuin tegenover het Columba Hotel, biedt plaats aan een aantal stafkrachten en vrijwilligers. Dat geldt ook voor Shuna, een huis in het straatje langs het water. Achter Shuna ligt Cul Shuna, waar acht vrijwilligers kunnen wonen. Zelf heb ik met drie andere vrijwilligers een eigen kamertje in de Lower West Range van de Abbey. Mijn kamer ligt aan de voorzijde, precies boven de doorgang naar de kruisgang.  

                                             Mijn kamer is achter het raam boven de doorgang 

De vrijwilligers gebruiken het ontbijt in hun eigen accomodatie. In mijn geval betekent dat de keuken van de Warden's flat, die boven de keuken ligt.Voor de twee andere maaltijden schuiven we aan bij de gasten in de eetzaal van de Abbey. Als de gasten op dinsdag hun lunchpakket eten tijdens de pelgrimage, hebben wij een staflunch met de restjes van de maaltijden van de dagen daarvoor. Dat geldt ook voor de vrijdag- en zaterdagmiddag. Dat klinkt soberder dan het is. Het is vaak smullen geblazen. Op vrijdagavond (als er geen gasten zijn) en zondagavond (als er 's middags warm gegeten is en de gasten een 'lunchpakket' eten) is er geen warme maaltijd en moet ieder maar wat regelen. Soms eten we brood of warmen wat op. Soms eten we gezamenlijk. Zo was er op mijn eerste zondag een afscheidsparty in de tuin van Shuna, waar we door de vertrekkende vrijwilligers onthaald werden op pizza's. 

Sociaal leven

De vrijdagavond en de zondagavond lenen zich voor sociale activiteiten. Op mijn eerste vrijdagavond hebben we gezamenlijk in de Village Hall gekeken naar een film over de gevolgen van de klimaatverandering. Afgelopen zondag waren we welkom in Cul Shuna voor een aantal bordspelletjes, twee dagen eerder voor een craftavond. En morgen staat er een quiz op het programma in de Common Room in de Abbey. Elke afdeling is gevraagd om tien quizvragen te bedenken. Met het keukenteam hebben we inmiddels een heel lijstje opgesteld. Om er een paar te noemen: we hebben snijborden in zes kleuren (wit, geel, groen, bruin, rood en blauw). Welke kleur is bestemd voor het snijden van groente? (antwoord: bruin). Hoeveel ingredienten gebruiken we voor het maken van de saus voor witte-bonen-in-tomatensaus? (antwoord: 15).

                                            Craftavond in Cul Shuna

Vieringen

Twee keer per dag zijn er vieringen. Iets van de Benedictijnse spiritualiteit klinkt door in het gebruik, dat wie van het keukenteam de ochtendviering wil meemaken bij het luiden van de klok zijn of haar werkzaamheden kan stoppen en naar de kerk kan gaan. Een van de koks blijft meestal achter om, mocht er een gerecht van jou in de oven of op het formuis staan, de tijd in de gaten te houden en te zorgen dat er niets verbrandt, naast de eigen werkzaamheden. De avondviering vindt altijd buiten mijn werktijd plaats.

Als vrijwilliger kan je je ook opgeven voor het leiden van de ochtendviering (een soort getijdegebed met een vaste orde van dienst) of de avondviering (met elke dag een eigen thema/vorm). In de avondviering heb je vaak veel meer vrijheid en ruimte voor creativitet. Zo heb ik mij aangemeld voor de gerechtigheid- en vredeviering van aanstaande maandag. Het is dan 10 augustus, de feesag van Sint Laurentius. Het lijkt me wel aardig om in dit overwegend protestantse gezelschap wat te vertellen over deze diaconale heilige  en patroonheilige van het bisdom Rotterdam. Een groot boek en een rooster moeten ook nog wel te vinden zijn. De armen als de schatten van de kerk is een mooie invalshoek voor een viering over armoede en ongelijkheid. 

 

Week 2 - Community Week

Vanochtend om tien voor negen hebben we de gasten uitgezwaaid, zoals we dat elke vrijdag gewoon zijn. Maar het was geen gewone week. Het was Community Week, de jaarlijkse week dat de Members van de Iona Community en hun partners bij elkaar komen. Niet alleen was de Abbey vol met 44 gasten, maar ook elders op het eiland (in de pods, de hotels of B&B's) verbleven nog zeker dertig mensen. Vroeger, toen het MacLeod Centrum nog open was, deden nog veertig mensen meer mee aan Community Week. Toen vond de hallowing van de nieuwe Members ook plaats tijdens de zondagsviering in Community Week en kwamen familieleden over om deze opname in de gemeenschap mee te maken. Tegenwoordig vindt de hallowing in Glasgow plaats tijdens een weekend in juni. Dat scheelt heel wat gereis naar Iona en zoeken naar een accomodatie op het eiland om te verblijven. Voor de keuken brengt het ook minder extra werk met zich mee. Want het was vroeger de gewoonte om op zondagmiddag een maaltijd aan te bieden aan alle deelnemers aan Community Week, familieleden van de nieuw gehallowde Members en eilandbewoners. Ik bewaar goede herinneringen aan mijn eigen hallowing twintig jaar geleden met een groot buffet in de refectory en een toetjesbuffet in het MacLeod centrum. De keukens van beide centra moeten toen dagenlang met de voorbereidingen bezig zijn geweest.

Cuppa

In dat licht bezien hadden we het deze week gemakkelijker. Geen hallowinglunch, wel een 'cuppa' op zondagmiddag, waarvoor ook alle eilandbewoners waren uitgenodigd. 'Cuppa' staat voor een kop koffie of thee met wat lekkers (we hadden de nodige taarten en koekjes gebakken), maar we moesten de eilandbewoners vooral niet zeggen, dat ze welkom waren op een 'tea', want dan hadden ze een hele maaltijd verwacht. De Engelsen en Schotten zijn goed in understatements.

Het was een gezellige drukte op zondagmiddag met naast de Members, vrijwilligers en stafkrachten ook een aantal eilanders. David Kirkpatrick, bij een aantal lezers van dit blog waarschijnlijk wel bekend als de schipper van de boot naar Staffa, vertelde een aantal mooie verhalen over de herbouw van de Abbey; zijn vader was een van de ambachtsliedne geweest die met George MacLeod aan de herbouw was begonnen. Maar het mooiste verhaal kwam van Jan Sutch Pichkard, Member van de Iona Community en een voormalige Warden, woonachtig nu in Fionphort, maar daarvoor bijna twintig jaar in Bunessan. Een paar weken geleden was de zolder van dat oude huis grondig opgeruimd en daarbij was in een afgelegen hoek een koffer gevonden. Was die soms van Jan? Nee, maar toen ze die samen openden bleek de koffer de kilt, het jasje en nog wat andere spullen te bevatten van Calum MacPherson, ook een van de eerste ambachtslieden. Die koffer was in dat huis terecht gekomen, omdat Calum's zuster daar vroeger ook gewoond had. Jan is zeer geinteresseerd in de geschiedenis van Iona en de Ross of Mull en ze vond dat de koffer een plaatsje verdiende in het Heritage Centre op Iona. Ze had daarvoor zelfs al een provisorisch tentoonstellingsbord gemaakt, dat ze overhandigde.

Voorproefje

Op maandagmiddag vond in de winkel van de Iona Community een bijeenkomst plaats met schrijver Bob Gilbert, echtgenoot van Member Jane Hodges. In coronatijd had hij voor de BBC een serie radio programma's gemaakt over de planten, die in de folklore een rol spelen in de Goede Week, van de katjeswilg op Palmzondag (waar wij de buxus zouden gebruiken) tot het parelmos van de verrijzenis. Hij had die teksten in de afgelopen jaren uitgewerkt tot een boek en Kathy Galloway gevraagd om bij elk hoofdstuk een meditatie te schrijven. Kathy was graag ingegaan op dat verzoek en had voor haar vrij onverwachte dood in augustus 2025 de meeste teksten kunnen schrijven. Alison Swinfen heeft de laatste tekst over de verrijzenis voor haar rekening genomen. Tijdens de bijeenkomst in de winkel las Bob een aantal van zijn teksten voor en showde de betreffende plant, waarna Jane de meditatie van Kathy voorlas. Waarschijnlijk zal het boek in november verschijnen bij Wild Goose Publications en biedt het een originele invalshoek op de Goede Week met zijn nadruk op de spiritualiteit van de omgeving.

Programma

Community Week volgt hetzelfde patroon als de andere weken op Iona, met inhoudelijke programma's op maandag-, woensdag- en donderdagochtend, de pelgrimage op dinsdag (een over het eiland en een naar Camas - wel bijzonder), het gastconcert op woensdag en de mogelijkheid van een bootocht naar Staffa. Daarnaast zijn er wat meer activiteiten in de marge, zoals de bijeenkomst met Bob Gilbert en twee muziekworkshops met Jane Bentley. En elke avond stonden er bijeenkomsten in vaste kleine groepjes gepland van half acht tot half negen. Die groepjes waren gemengd samengesteld, met gasten van de Abbey en andere deelnemers aan Community Week, stafkrachten en vrijwilligers (als zij dat wilden). Klein betekent hier maximaal elf mensen, 

Elk jaar heeft Community Week een eigen thema en inleider. Voor dit jaar was Laurel Townhead uitgenodigd. Zij is directeur van de Quaker United Nations Office (QUNO) in Geneve. Zij leidde de drie ochtendsessies onder de titel ' Stille processen en smalle cirkels' en gebruikte daarbij de levensboom als symbool, waarbij de wortels staan voor gegrond zijn, de takken en uitlopers voor de verbeelding en de vruchten voor de actie. Deze benadering sluit goed aan bij de thematiek van onze eigen twee laatste weekenden in Schoorl: hoe blijf je weerbaar en veerkrachtig in deze tijd. Ik heb in de wandelgangen enthousiaste reacties gehoord over deze inleidingen, waarbij Laurel ook telkens voorbeelden heeft gegeven uit het stille vredeswerk van de Quakers in Geneve. Helaas kan ik daar zelf niets over zeggen: alle ochtenden moest ik in de keuken werken.

Lunch in de Village Hall

De plenaire bijeenkomsten met Laurel Townhead vonden plaats in de Village Hall (het dorpshuis), omdat de Abbey zo'n grote groep van 70 mensen niet kan huisvesten. In de Abbey aten alleen de mensen, die daar ook ene kamer hadden. De mensen, die in een andere accomodatie verbleven, moesten voor hun eigen eten zorgen. Wel waren twee lunches in de Village Hall geprogrammeerd, zodat er toch een paar gelegenheden waren waarop alle deelnemers, stafkrachten en vrijwilligers gezamenlijk oonden eten. Voor de keuken betekende dat, dat we wat meer soep en humus moesten maken, wortels en komkommers moesten snijden en brood moesten bakken. En alles moest worden getransporteerd van onze eigen keuken naar de village hall en weer terug. Gelukkig was er voldoende servies daar, maar de afwasmachine was defect. Het edele handwerk werd daarom in ere hersteld. 

Het was vreemd om dit jaar Community Week mee te maken. Leuk, alle informele ontmoetingen met Members en partners, maar van het inhoudelijke programma heb ik weinig meegekregen. Morgen start een nieuwe week. Van een heel ander karakter. Het is youthweek. Met twee groepen jongeren van 12-18 jaar uit New York en hun begeleiders en een groep uit Londen, Dat zal een heel andere dynamiek teweeg brengen.

Week 1: Kiek in de keuk

Begin deze maand waren Desiree en ik tijdens onze vakantie enige dagen in Tallinn. Een van de vestingtorens daar heet  'Kiek in de keuk'. Ests is vrij onbegrijpelijk, maar dit komt vrij bekend voor. De naam is indertijd gegeven door Nederduits (Saksisch)sprekende soldaten, die vanuit de toren vrij zicht hadden in de keukens van de lager gelegen huizen. 

Het leek me wel een mooie naam voor deze eerste bijdrage: een kijkje in de keuken van Iona Abbey. Maandagmiddag ben ik op Iona aangekomen. Dinsdag ging snel om met een introductie in het leven als vrijwilliger. Veel was mij al bekend van voorgaande keren, maar elk jaar zijn er wel kleine veranderingen. Sinds woensdag werk ik in de keuken. Het keukenteam bestaat uit twee (parttime) beroepskrachten, Anja en Declan, en vijf vrijwilligers. Declan is momenteel op vakantie. Claire Sibley, een van de Members, vervangt hem tijdelijk. We werken vijf dagen in de week. Dat betekent, dat iedereen twee dagen vrij heeft. Ik heb het weekend vrij; een mooie gelegenheid om op deze zaterdagochtend dit blog te schrijven. We werken afwisselend in twee diensten: een dagdienst van 7 uur 's ochtends tot uiterlijk 3 uur 's middags of een gebroken dienst van 7.30 tot 13.00 uur en van 17.00 uur tot 19.30 uur. Het grootste deel van het koken wordt 's ochtends gedaan (90 %). 's Avonds hoeft het eten alleen nog maar worden opgewarmd, de sla klaargemaakt en soms het toetje (de 'pudding') afgemaakt.

De keuken voelde vreemd-vertrouwd aan. Drie jaar geleden heb ik daar ook vier maanden  gewerkt, maar veel praktische kennis was weggezakt, b.v. in welke kasten ik de verschillende ingredienten kan vinden of waar het keukengerei wordt opgeborgen na de afwas. Alles heeft zo zijn vaste plek. De recepten staan uitgeschreven op A4-bladen in plastic hoesjes. Als je die stap voor stap volgt, moet het in beginsel lukken. Zo heb ik de afgelopen dagen onder meer een bietensoep gemaakt en vegan glutenvrije shortbread gebakken, naast hand- en spandiensten voor verschillende hoofdmaaltijden. 

In de afgelopen week viel het mee met de speciale dieten . Dat is oppassen, om contaminatie te voorkomen. Zo staat het glutenvrije meel op een heel andere plek in de keuken dan het gewone meel en bleef ik bij het maken van de shortbread ver verwijderd van de hoek waar het brood gebakken wordt.

En wat mij de vorige keer al was opgevallen: doorlopend wordt er afgewassen. En dan wassen we alleen nog maar onze eigen spullen af, die we tijdens het koken hebben vuilgemaakt. Dus geen borden en bestek van de maaltijden, daar zorgt de huishouding voor. Wel de ovenschalen en bakplaten of presenteerbladen voor de toetjes. Maar de hoeveelheden vuile mengkommen, maatbekers, messen, snijborden, etc. in de loop van de dag blijft overweldigend. Wat wil je ook als je kookt voor 65 mensen.

Aan het eind van elke dienst wordt de keuken schoongemaakt. En op vrijdag, als de gasten zijn vertrokken en het wekelijkse overleg voorbij is, krijgt de keuken een grote schoonmaakbeurt. Deze vrijdag was een uitzondering. We hebben wel extra schoongemaakt, maar minder dan normaal. Er moest nog het nodige gebakken worden voor zondag. Vanmiddag start namelijk Community Week, de

 Meer over Community Week in mijn volgende bijdrage.

Verwachtingen en voornemens

Verwachtingen en voornemens.

Voorbeschouwing op vier maanden vrijwilligerswerk op Iona

 

Aanstaande zondag 19 juli stap ik op de trein naar Schotland om vier maanden als vrijwilliger te gaan werken in de keuken van Iona Abbey. Dat is een mooie reden om dit oude weblog weer nieuw leven in te blazen. Ik ben van plan om hier minstens één keer per week een bijdrage te plaatsen over mijn ervaringen. Zie deze eerste bijdrage als een soort nulmeting.

 

Ik kijk er naar uit om bijna vier maanden te gaan werken in de keuken van Iona Abbey. Dat is geen onbekend terrein. Drie jaar geleden heb ik dat ook gedaan, maar dat was toen onder een tijdelijke keukenstaf vanwege het ziekteverlof van vaste kok Anja Jardine. Ik ben benieuwd hoe de sfeer nu is in de keukenploeg en hoe makkelijk of moeilijk het is om als nieuwkomer opgenomen te worden in de gegroeide routine. Dat ligt er natuurlijk ook aan, hoelang de andere vrijwilligers al samen in de keuken hebben gewerkt. Normaal gesproken bestaat het keukenteam uit zeven mensen: twee vaste koks en vijf vrijwilligers en is de minimumtijd voor een vrijwilliger zes weken. Maar de praktijk is nog wel eens anders. Mensen moeten eerder weg, gaten worden tijdelijk gevuld met oude vrijwilligers uit Schotland of Engeland, etc. Dit zal een van mijn aandachtspunten zijn: het werken in de keuken, zowel inhoudelijk (wat doen we) als sociaal (hoe gaan we met elkaar om).

 

Naast de keuken zijn er nog zes andere afdelingen, waar vrijwilligers en stafkrachten werken (huishouding, programma, financiën, winkel, koster, onderhoud). Bij aankomst hoor ik waar ik zal wonen: in Cul Shuna (een groot huis in het dorp, waar de meeste vrijwilligers worden ondergebracht), in de West Range van de Abbey of elders. Persoonlijk hoop ik op Cul Shuna – daar is altijd wel wat te doen in de gemeenschappelijke woonkamer – maar er is ook kans, dat men de oudere vrijwilligers, waartoe ik behoor, wil onderbrengen in de rustige West Range. Dat wordt een tweede aandachtsgebied: wat doen de vrijwilligers buiten het werk en wie werken hier nu als vrijwilliger?

 

‘Leven in gemeenschap’ is het doel van een gastenweek in de Abbey. De keuken zorgt voor de soep bij de  lunch en het avondeten en bakt het brood. We eten ‘s middags en ’s avonds ook samen met de gasten. Vaak zijn zij ook nieuwsgierig naar het werk van de vrijwilligers, zeker als je ook nog zoals ik Member van de Community bent. En in sommige weken is het mogelijk, dat je op een vrije (mid)dag een programmaonderdeel meemaakt. Naast de gewone ‘Time and Space ’weken staan er ook een aantal bijzondere weken op het programma in de periode, dat ik op Iona zal zijn. Denk aan Community Week, Youth Fest, een week met jonge gezinnen, weken met John Bell en Alistair MacIntosh, e.d. Dat levert een derde aandachtsgebied op: de gasten en de programma’s.

 

Twee maal per dag is er een viering in de Abbey, om 9 uur ’s ochtends een soort getijdegebed volgens een vast stramien en 9 uur ’s avonds een viering rond een bepaald thema, waarbij elke week wel een bepaald ritme volgt. Ook als je ’s ochtends in de keuken werkt, kan je naar de viering toe. Ik zie uit naar deze vaste gebedsmomenten, wat mij niet lukt in mijn dagelijks leven thuis. Als vrijwilliger kan je ook voorgaan in de vieringen, in ieder geval ’s ochtends, soms ook ’s avonds. Ik zal zeker proberen om geregeld op het rooster te komen. ‘Vieringen’ vormen zo het vierde aandachtsgebied.

Binnen het vaste dagprogramma kunnen natuurlijk altijd onverwachte dingen gebeuren. Enkele voorbeelden uit het verleden: een boekpresentatie in de winkel, een afscheidsfeest van een groep vrijwilligers, een bijzonder voorval op het eiland, een uitstapje op een vrije dag. En ik ben benieuwd hoe mij zo’n lange periode zonder Desirée zal bevallen. Fysiek kan zij het vrijwilligerswerk niet meer aan. Wel zal zij in augustus twee weken op Iona verblijven als ‘Member in Residence’. Met de moderne communicatiemiddelen is het veel gemakkelijker geworden om contact te onderhouden. Dan denk ik niet alleen aan dit blog.  Op 7 september arriveert ook Hanneke Ruitenbeek op het eiland. Zij gaat als vrijwilligster in de huishouding werken en vertrekt ook aan het einde van het seizoen (14 november). Het DB van de Iona Community Nederland is zo goed vertegenwoordigd.

Met deze aandachtsgebieden in het achterhoofd moet ik in de komende tijd toch wat interessante bijdragen kunnen schrijven. En als je nog wensen hebt ten aanzien van een bepaald onderwerp, laat mij die dan weten.

 

Four months on Iona

 

In work and worship – God is with us

Gathered and scattered – God is with us

Now and always – God is with us

Closing responses of the daily morning prayer at Iona Abbey

 

Summer 2022 Desirée van der Hijden and I stopped working. We decided to take a kind of 'gap year'. In the fall we travelled through Europe for three months with an Interrail card and this spring we stayed on Iona for four months. On this island off the northwest coast of Scotland, the Iona Community runs a centre in an old abbey. We have been Members of this international ecumenical community for many years, which is committed to justice, peace and wholeness of creation and to liturgical renewal. The Members are connected by a common rule of life, but do not live together. They do meet regularly, including an annual week on Iona.

So we know the place well, have often stayed there for a week as a guest, but now we wanted to contribute as a volunteer to offering hospitality to others.

 

In work…

Between March and October, the Iona Community welcomes up to 44 guests every week to live in community for a week at Iona Abbey and follow a program. It is often an international group. Half of the guests come from the United Kingdom, a quarter from the United States, the remainder from countries such as Germany, the Netherlands, Denmark, Sweden, Switzerland, Canada, Australia and New Zealand.

To make this possible, the Iona Community employs 12 paid staff and approximately 20 volunteers for shorter (minimum 6 weeks) or longer periods (up to eight months). They work in various departments, from housekeeping and kitchen to sacristy, music, program, maintenance and shop. Desirée worked in the shop for four months, I in the kitchen. We worked five days a week, about eight hours a day. We usually had one day off together, sometimes both days, but schedule-wise that was not always possible. Our working hours also differed. The shop was always open from ten to five, in the kitchen we worked in two shifts: a day shift from seven to three o'clock and a split shift from 7.30 am to 1 pm and from 5 to 7.30 pm. So most of the work took place in the morning, in the evening the food only had to be heated up in the oven and sometimes the finishing touches had to be put on the salad and dessert. The tasks were divided each day: one was responsible for the main course, usually a one-pot meal, another for the salad, a third for the dessert, usually something baked, a fourth for the soup at lunch. And then there were always some smaller tasks, such as baking bread and cookies for the guests, flapjacks for the pilgrimage, egg mayo and hummus for lunch, not to mention the special diets. At a full Abbey, this meant cooking for more than seventy people, because living in community also meant that staff and volunteers eat together with the guests in the afternoon and evening. Most meals were vegetarian, only on Sundays there was meat on the menu. And if you had nothing to do, you could always do the dishes. Plates and cutlery were for housekeeping, but we had to wash all other items used for cooking ourselves.

I had a good time in the kitchen. I sometimes found cooking in large quantities a challenge, but the recipes were clear. Working in a team is fun, especially during the coffee break when housekeeping and sacristans join us. At the same time, I was struck by how physically demanding the work was. I stood or walked all day and two people had to lift the large pots of soup or vegetables off the stove. And Friday was a special day, because the guests left by ferry at ten to nine. That gave us the opportunity to deep cleaning the kitchen, during which I took care of the stove and ovens. They were left a lot cleaner than when I found them in early April. And every Friday there were also three large deliveries of food in bulk packaging.

 

…and worship

Community life at the Abbey is centered around meals (eight o'clock, one o'clock and six o'clock) and the two worship services. Every day there is a morning worship at 9 am, following a fixed order of service and an evening worship at 9 pm, following a fixed schedule:

Saturday welcome

Sunday silence

Monday justice, peace and integrity of creation

Tuesday prayers for healing

Wednesday agape celebration

Thursday commitment service

On Sunday morning there is no morning service at 9 am, but an ecumenical communion service at 10.30 am. This last worship service has three leaders: one leads the word service, another holds the reflection and a third leads the table service. The latter is always a minister who is entitled to preside over the Lord's Supper in his or her own denomination. There is always such a person among the Abbey's staff, volunteers and guests. All other liturgical functions are divided among themselves. Volunteers are invited to lead a morning service and, if you wish, also an evening service. We were happy to take advantage of that opportunity. In addition to some morning services, I also led two prayer services for healing and two services for justice and peace.

I have found it very beneficial to attend a service at the Abbey twice a day for four months. The morning worship became so familiar that after two months I no longer needed a book: I knew all the English responses by heart. The evening services were much more varied and sometimes very creative and challenging. And it was always a pleasure to sing together. The Iona Community attaches great importance to music. She always employs a paid church musician and a volunteer. One or more songs are practiced for each celebration. The songs are accompanied on piano, but guests and volunteers are also invited to participate if they can play an instrument. Guitar, flute, violin, drums, triangle, harp... over time I have heard the most diverse instruments.

 

Gathered…

A week on Iona runs from Saturday afternoon to Friday morning with the main goal: living in community. Sometimes the week has a specific theme (Celtic spirituality, new forms of liturgy, youth week), more often it is an open week. For many guests, such a week is a very inspiring and sometimes life-changing event.

It took some time to get used to these weeks in the new role of volunteer. Contact with the guests varied, some weeks more intense than others. Four times I have participated in the pilgrimage across the island, which is held every Tuesday (Tuesday was my regular day off) and a few times I have given a session on the Iona Community, when the warden was unable to attend. In other weeks, contact was limited to a few conversations at the table.

It was special to volunteer as a Member of the Iona Community. Almost every week we met other Members on the island, staying as guests at the Abbey or elsewhere.

But there were other communities more important now. Desirée and I lived with four other volunteers in Cul Shuna, a house in the village. In addition, there was the kitchen team, the larger group of volunteers and finally also the staff. On Friday evening and Sunday evening there were many opportunities for social contacts. There was a coming and going of volunteers, with some regularity we had a farewell drink or meal.

 

…and scattered

The four months are over, we are back home. On Iona a lot of communication took place in various WhatsApp groups; I have never used my cell phone so much. We have been removed from most groups, but two new groups are still open: those of former volunteers and former residents of Cul Shuna. This way the contact continues. And we have received several invitations to visit people in the United Kingdom, Denmark and Switzerland, while a guest bed is also available here.

In addition to the wonderful experiences of working in the kitchen, the inspiring celebrations and the nature of Iona, this period has also provided the insight that I am not looking for new volunteer work. I prefer to spend more time on my existing 'obligations' in various organizations. The Iona Community Netherlands is one of them.

 

Finally

Around Pentecost, the television program 'Petrus in de land' dedicated two broadcasts to Iona and the Iona Community, on May 20 with singer Lakshmi and on May 27 with singer-songwriter Stef Bos. The recordings were made in March, just before we arrived. Both broadcasts also include short interviews with staff members and volunteers with whom we have worked.

 

 https://www.npostart.nl/petrus-in-het-land/20-05-2023/KN_1731641

https://www.npostart.nl/petrus-in-het-land/27-05-2023/KN_1731642

 

(first published in Dutch on the website of the roman-catholic parish federation St Mary Magdalene (Rotterdam-Zuid, Barendrecht and Ridderkerk))