Elke zaterdag arriveren maximaal 44 gasten in Iona Abbey, om daar een week in gemeenschap te leven en een programma te volgen. Dat is gecentreerd rond de vieringen (om 9 uur 's ochtens en 9 uur 's avonds) en de maaltijden (8.00 uur ontbijt, 13.00 uur lunch en 18.00 uur warme maaltijd). De week eindigt op vrijdagochtend, Om de veerboot van 8.50 uur te halen, die aansluiting geeft op de bus over Mull, de veerboot naar Oban en vandaar de trein of bus naar Glasgow, beginnen het ontbijt en de afscheidsviering wat vroeger dan normaal (resp. 7.15 en 8.00 uur). Deze weken worden mogelijk gemaakt door de inzet van 13 betaalde krachten en ruim twintig vrijwilligers. De vrijwilligers verblijven hier voor kortere of langere tijd. Als je voor de eerste keer komt, is de minimale tijd zes weken. Korter is niet rendabel, het kost minstens enige weken voordat je ingewerkt ben. Als je vaker komt, is een kortere tijd ook mogelijk. Dat is soms ook gewenst, om een plotseling gat in het rooster op te vullen. Vrijwilligers moeten soms eerder dan gepland vertrekken vanwege familieomstandigheden, ziekte of een nieuwe baan. En soms valt het werken hier tegen en gaan mensen eerder naar huis.
Werkvisum
Vrijwilligers die van buiten de UK komen, hebben tegenwoordig een werkvisum nodig als ze langer dan 28 dagen vrijwilligerswerk doen. Toen de UK nog in de Europese Unie zat, was dat voor inwoners van Europese landen niet nodig vanwege het vrije verkeer van goederen, mensen en werk. Maar sinds de Brexit verlangt de UK een werkvisum voor charity -vrijwilligers. En het beleid voor mensen uit andere continenten is ook strenger geworden. Voor Afrikanen is het tegenwoordig praktisch onmogelijk een visum te krijgen; ze zouden eens illegaal willen blijven of asiel aanvragen. Maar ook voor vrijwilligers uit andere continenten werpt deze regeling een barriere op. De Iona Community heeft al 25 jaar een overeenkomst met een protestantse kerk in Paraguay om jaarlijks een jonge vrijwilliger een half jaar te laten werken in de winkel, zodat die praktische vaardigheden opdoet en haar Engels kan verbeteren. Het zijn vooral vrouwen die komen. Vorig jaar werd voor het eerst het visum geweigerd. Gelukkig is er dit jaar weer een vrijwilligster uit dit Latijns-Amerikaanse land.
Aan een werkvisum is ook een prijskaartje verbonden, Voor Europese ingezetenen kost het aanvragen van een visum 408 euro (340 pond). Dat is voor eigen rekening en dat bedrag ben je ook kwijt, als het visum geweigerd zou worden. De Iona Community vergoedt alleen de reiskosten via openbaar vervoer vanaf de plaats waar je de UK bent binnengekomen. Door de visumplicht is het vrijwilligersbestand uit het buitenland de laatste jaren afgenomen en van karakter veranderd. Voor studenten is de visumplicht duidelijk een financiele belemmering. Het zijn nu vooral mensen tussen twee banen, met een sabbatverlof of gepensioneerden die voor langere tijd kunnen komen. Of ze komen voor maximaal vier weken.
Duiventil
Een en ander leidt ertoe, dat er elke week wel vrijwilligers vertrekken en er nieuwe aankomen. De maandag is de standaarddag voor vertrek of aankomst, maar in de praktijk wil dat ook nog wel eens gebeuren op een andere dag. Zoals op vrijdagochtend de gasten worden uitgezwaaid door een grote groep vrijwilligers en stafkrachten, zo gebeurt dat op maandagochtend ook voor de vertrekkende vrijwilligers, compleet met Mexican Wave. De veerboot vertrekt om tien voor negen, zodat we net voor het begin van de ochtendviering terug kunnen zijn in de Abbey. En als vrijwilligers op een andere dag vertrekken, zwaaien we ze ook uit. Zo namen we dinsdag afscheid van Erica, die als gast de vorige week aan Community Week had deelgenomen en op verzoek een paar dagen langer was gebleven om in de keuken een plotseling gat op te vangen door het vertrek van een andere vrijwilligster vanwege een schoonvader die op sterven lag (zie foto). Drie jaar geleden had ik met haar ook al enige maanden in de keuken gewerkt.
Keukenteam
Het keukenteam bestaat uit zeven mensen, twee betaalde krachten, Anja en Declan, en vijf vrijwilligers. Caitlin is een Schotse studente van 19, die komende zondag vertrekt na hier vier weken te hebben gewerkt. Hannah uit Nieuw-Zeeland is een dertiger, die haar baan heeft opgezegd, twee weken eerder dan ik is aangekomen en ook tot het eind van het seizoen (half november) blijft. Ilse is een vijftiger uit Purmerend, die kort na mij is aangekomen en eind van de maand weer vertrekt. En afgelopen maandag is Salome begonnen, ook 19, uit Duitsland. Zij werkt deels in de keuken, deels in de huishouding. En dan ikzelf, als 70-jarige momenteel de oudste in het team.
Accomodatie
Sinds een aantal jaren heeft de Iona Community enige mensen in vaste dienst, die op het eiland wonen of op de Ross of Mull. Andere betaalde krachten, met een contract voor een tot drie jaar, en de vrijwilligers wonen in een van de accomodaties van de Iona Community. De gemeenschap heeft vier plekken op het eiland, waar stafkrachten en vrijwilligers worden ondergebracht. Dunsmeorach, het oude woonhuis van de stichter George MacLeod, schuin tegenover het Columba Hotel, biedt plaats aan een aantal stafkrachten en vrijwilligers. Dat geldt ook voor Shuna, een huis in het straatje langs het water. Achter Shuna ligt Cul Shuna, waar acht vrijwilligers kunnen wonen. Zelf heb ik met drie andere vrijwilligers een eigen kamertje in de Lower West Range van de Abbey. Mijn kamer ligt aan de voorzijde, precies boven de doorgang naar de kruisgang.
Mijn kamer is achter het raam boven de doorgang
De vrijwilligers gebruiken het ontbijt in hun eigen accomodatie. In mijn geval betekent dat de keuken van de Warden's flat, die boven de keuken ligt.Voor de twee andere maaltijden schuiven we aan bij de gasten in de eetzaal van de Abbey. Als de gasten op dinsdag hun lunchpakket eten tijdens de pelgrimage, hebben wij een staflunch met de restjes van de maaltijden van de dagen daarvoor. Dat geldt ook voor de vrijdag- en zaterdagmiddag. Dat klinkt soberder dan het is. Het is vaak smullen geblazen. Op vrijdagavond (als er geen gasten zijn) en zondagavond (als er 's middags warm gegeten is en de gasten een 'lunchpakket' eten) is er geen warme maaltijd en moet ieder maar wat regelen. Soms eten we brood of warmen wat op. Soms eten we gezamenlijk. Zo was er op mijn eerste zondag een afscheidsparty in de tuin van Shuna, waar we door de vertrekkende vrijwilligers onthaald werden op pizza's.
Sociaal leven
De vrijdagavond en de zondagavond lenen zich voor sociale activiteiten. Op mijn eerste vrijdagavond hebben we gezamenlijk in de Village Hall gekeken naar een film over de gevolgen van de klimaatverandering. Afgelopen zondag waren we welkom in Cul Shuna voor een aantal bordspelletjes, twee dagen eerder voor een craftavond. En morgen staat er een quiz op het programma in de Common Room in de Abbey. Elke afdeling is gevraagd om tien quizvragen te bedenken. Met het keukenteam hebben we inmiddels een heel lijstje opgesteld. Om er een paar te noemen: we hebben snijborden in zes kleuren (wit, geel, groen, bruin, rood en blauw). Welke kleur is bestemd voor het snijden van groente? (antwoord: bruin). Hoeveel ingredienten gebruiken we voor het maken van de saus voor witte-bonen-in-tomatensaus? (antwoord: 15).
Craftavond in Cul Shuna
Vieringen
Twee keer per dag zijn er vieringen. Iets van de Benedictijnse spiritualiteit klinkt door in het gebruik, dat wie van het keukenteam de ochtendviering wil meemaken bij het luiden van de klok zijn of haar werkzaamheden kan stoppen en naar de kerk kan gaan. Een van de koks blijft meestal achter om, mocht er een gerecht van jou in de oven of op het formuis staan, de tijd in de gaten te houden en te zorgen dat er niets verbrandt, naast de eigen werkzaamheden. De avondviering vindt altijd buiten mijn werktijd plaats.
Als vrijwilliger kan je je ook opgeven voor het leiden van de ochtendviering (een soort getijdegebed met een vaste orde van dienst) of de avondviering (met elke dag een eigen thema/vorm). In de avondviering heb je vaak veel meer vrijheid en ruimte voor creativitet. Zo heb ik mij aangemeld voor de gerechtigheid- en vredeviering van aanstaande maandag. Het is dan 10 augustus, de feesag van Sint Laurentius. Het lijkt me wel aardig om in dit overwegend protestantse gezelschap wat te vertellen over deze diaconale heilige en patroonheilige van het bisdom Rotterdam. Een groot boek en een rooster moeten ook nog wel te vinden zijn. De armen als de schatten van de kerk is een mooie invalshoek voor een viering over armoede en ongelijkheid.
