Week 2 - Community Week

Vanochtend om tien voor negen hebben we de gasten uitgezwaaid, zoals we dat elke vrijdag gewoon zijn. Maar het was geen gewone week. Het was Community Week, de jaarlijkse week dat de Members van de Iona Community en hun partners bij elkaar komen. Niet alleen was de Abbey vol met 44 gasten, maar ook elders op het eiland (in de pods, de hotels of B&B's) verbleven nog zeker dertig mensen. Vroeger, toen het MacLeod Centrum nog open was, deden nog veertig mensen meer mee aan Community Week. Toen vond de hallowing van de nieuwe Members ook plaats tijdens de zondagsviering in Community Week en kwamen familieleden over om deze opname in de gemeenschap mee te maken. Tegenwoordig vindt de hallowing in Glasgow plaats tijdens een weekend in juni. Dat scheelt heel wat gereis naar Iona en zoeken naar een accomodatie op het eiland om te verblijven. Voor de keuken brengt het ook minder extra werk met zich mee. Want het was vroeger de gewoonte om op zondagmiddag een maaltijd aan te bieden aan alle deelnemers aan Community Week, familieleden van de nieuw gehallowde Members en eilandbewoners. Ik bewaar goede herinneringen aan mijn eigen hallowing twintig jaar geleden met een groot buffet in de refectory en een toetjesbuffet in het MacLeod centrum. De keukens van beide centra moeten toen dagenlang met de voorbereidingen bezig zijn geweest.

Cuppa

In dat licht bezien hadden we het deze week gemakkelijker. Geen hallowinglunch, wel een 'cuppa' op zondagmiddag, waarvoor ook alle eilandbewoners waren uitgenodigd. 'Cuppa' staat voor een kop koffie of thee met wat lekkers (we hadden de nodige taarten en koekjes gebakken), maar we moesten de eilandbewoners vooral niet zeggen, dat ze welkom waren op een 'tea', want dan hadden ze een hele maaltijd verwacht. De Engelsen en Schotten zijn goed in understatements.

Het was een gezellige drukte op zondagmiddag met naast de Members, vrijwilligers en stafkrachten ook een aantal eilanders. David Kirkpatrick, bij een aantal lezers van dit blog waarschijnlijk wel bekend als de schipper van de boot naar Staffa, vertelde een aantal mooie verhalen over de herbouw van de Abbey; zijn vader was een van de ambachtsliedne geweest die met George MacLeod aan de herbouw was begonnen. Maar het mooiste verhaal kwam van Jan Sutch Pichkard, Member van de Iona Community en een voormalige Warden, woonachtig nu in Fionphort, maar daarvoor bijna twintig jaar in Bunessan. Een paar weken geleden was de zolder van dat oude huis grondig opgeruimd en daarbij was in een afgelegen hoek een koffer gevonden. Was die soms van Jan? Nee, maar toen ze die samen openden bleek de koffer de kilt, het jasje en nog wat andere spullen te bevatten van Calum MacPherson, ook een van de eerste ambachtslieden. Die koffer was in dat huis terecht gekomen, omdat Calum's zuster daar vroeger ook gewoond had. Jan is zeer geinteresseerd in de geschiedenis van Iona en de Ross of Mull en ze vond dat de koffer een plaatsje verdiende in het Heritage Centre op Iona. Ze had daarvoor zelfs al een provisorisch tentoonstellingsbord gemaakt, dat ze overhandigde.

Voorproefje

Op maandagmiddag vond in de winkel van de Iona Community een bijeenkomst plaats met schrijver Bob Gilbert, echtgenoot van Member Jane Hodges. In coronatijd had hij voor de BBC een serie radio programma's gemaakt over de planten, die in de folklore een rol spelen in de Goede Week, van de katjeswilg op Palmzondag (waar wij de buxus zouden gebruiken) tot het parelmos van de verrijzenis. Hij had die teksten in de afgelopen jaren uitgewerkt tot een boek en Kathy Galloway gevraagd om bij elk hoofdstuk een meditatie te schrijven. Kathy was graag ingegaan op dat verzoek en had voor haar vrij onverwachte dood in augustus 2025 de meeste teksten kunnen schrijven. Alison Swinfen heeft de laatste tekst over de verrijzenis voor haar rekening genomen. Tijdens de bijeenkomst in de winkel las Bob een aantal van zijn teksten voor en showde de betreffende plant, waarna Jane de meditatie van Kathy voorlas. Waarschijnlijk zal het boek in november verschijnen bij Wild Goose Publications en biedt het een originele invalshoek op de Goede Week met zijn nadruk op de spiritualiteit van de omgeving.

Programma

Community Week volgt hetzelfde patroon als de andere weken op Iona, met inhoudelijke programma's op maandag-, woensdag- en donderdagochtend, de pelgrimage op dinsdag (een over het eiland en een naar Camas - wel bijzonder), het gastconcert op woensdag en de mogelijkheid van een bootocht naar Staffa. Daarnaast zijn er wat meer activiteiten in de marge, zoals de bijeenkomst met Bob Gilbert en twee muziekworkshops met Jane Bentley. En elke avond stonden er bijeenkomsten in vaste kleine groepjes gepland van half acht tot half negen. Die groepjes waren gemengd samengesteld, met gasten van de Abbey en andere deelnemers aan Community Week, stafkrachten en vrijwilligers (als zij dat wilden). Klein betekent hier maximaal elf mensen, 

Elk jaar heeft Community Week een eigen thema en inleider. Voor dit jaar was Laurel Townhead uitgenodigd. Zij is directeur van de Quaker United Nations Office (QUNO) in Geneve. Zij leidde de drie ochtendsessies onder de titel ' Stille processen en smalle cirkels' en gebruikte daarbij de levensboom als symbool, waarbij de wortels staan voor gegrond zijn, de takken en uitlopers voor de verbeelding en de vruchten voor de actie. Deze benadering sluit goed aan bij de thematiek van onze eigen twee laatste weekenden in Schoorl: hoe blijf je weerbaar en veerkrachtig in deze tijd. Ik heb in de wandelgangen enthousiaste reacties gehoord over deze inleidingen, waarbij Laurel ook telkens voorbeelden heeft gegeven uit het stille vredeswerk van de Quakers in Geneve. Helaas kan ik daar zelf niets over zeggen: alle ochtenden moest ik in de keuken werken.

Lunch in de Village Hall

De plenaire bijeenkomsten met Laurel Townhead vonden plaats in de Village Hall (het dorpshuis), omdat de Abbey zo'n grote groep van 70 mensen niet kan huisvesten. In de Abbey aten alleen de mensen, die daar ook ene kamer hadden. De mensen, die in een andere accomodatie verbleven, moesten voor hun eigen eten zorgen. Wel waren twee lunches in de Village Hall geprogrammeerd, zodat er toch een paar gelegenheden waren waarop alle deelnemers, stafkrachten en vrijwilligers gezamenlijk oonden eten. Voor de keuken betekende dat, dat we wat meer soep en humus moesten maken, wortels en komkommers moesten snijden en brood moesten bakken. En alles moest worden getransporteerd van onze eigen keuken naar de village hall en weer terug. Gelukkig was er voldoende servies daar, maar de afwasmachine was defect. Het edele handwerk werd daarom in ere hersteld. 

Het was vreemd om dit jaar Community Week mee te maken. Leuk, alle informele ontmoetingen met Members en partners, maar van het inhoudelijke programma heb ik weinig meegekregen. Morgen start een nieuwe week. Van een heel ander karakter. Het is youthweek. Met twee groepen jongeren van 12-18 jaar uit New York en hun begeleiders en een groep uit Londen, Dat zal een heel andere dynamiek teweeg brengen.

Week 1: Kiek in de keuk

Begin deze maand waren Desiree en ik tijdens onze vakantie enige dagen in Tallinn. Een van de vestingtorens daar heet  'Kiek in de keuk'. Ests is vrij onbegrijpelijk, maar dit komt vrij bekend voor. De naam is indertijd gegeven door Nederduits (Saksisch)sprekende soldaten, die vanuit de toren vrij zicht hadden in de keukens van de lager gelegen huizen. 

Het leek me wel een mooie naam voor deze eerste bijdrage: een kijkje in de keuken van Iona Abbey. Maandagmiddag ben ik op Iona aangekomen. Dinsdag ging snel om met een introductie in het leven als vrijwilliger. Veel was mij al bekend van voorgaande keren, maar elk jaar zijn er wel kleine veranderingen. Sinds woensdag werk ik in de keuken. Het keukenteam bestaat uit twee (parttime) beroepskrachten, Anja en Declan, en vijf vrijwilligers. Declan is momenteel op vakantie. Claire Sibley, een van de Members, vervangt hem tijdelijk. We werken vijf dagen in de week. Dat betekent, dat iedereen twee dagen vrij heeft. Ik heb het weekend vrij; een mooie gelegenheid om op deze zaterdagochtend dit blog te schrijven. We werken afwisselend in twee diensten: een dagdienst van 7 uur 's ochtends tot uiterlijk 3 uur 's middags of een gebroken dienst van 7.30 tot 13.00 uur en van 17.00 uur tot 19.30 uur. Het grootste deel van het koken wordt 's ochtends gedaan (90 %). 's Avonds hoeft het eten alleen nog maar worden opgewarmd, de sla klaargemaakt en soms het toetje (de 'pudding') afgemaakt.

De keuken voelde vreemd-vertrouwd aan. Drie jaar geleden heb ik daar ook vier maanden  gewerkt, maar veel praktische kennis was weggezakt, b.v. in welke kasten ik de verschillende ingredienten kan vinden of waar het keukengerei wordt opgeborgen na de afwas. Alles heeft zo zijn vaste plek. De recepten staan uitgeschreven op A4-bladen in plastic hoesjes. Als je die stap voor stap volgt, moet het in beginsel lukken. Zo heb ik de afgelopen dagen onder meer een bietensoep gemaakt en vegan glutenvrije shortbread gebakken, naast hand- en spandiensten voor verschillende hoofdmaaltijden. 

In de afgelopen week viel het mee met de speciale dieten . Dat is oppassen, om contaminatie te voorkomen. Zo staat het glutenvrije meel op een heel andere plek in de keuken dan het gewone meel en bleef ik bij het maken van de shortbread ver verwijderd van de hoek waar het brood gebakken wordt.

En wat mij de vorige keer al was opgevallen: doorlopend wordt er afgewassen. En dan wassen we alleen nog maar onze eigen spullen af, die we tijdens het koken hebben vuilgemaakt. Dus geen borden en bestek van de maaltijden, daar zorgt de huishouding voor. Wel de ovenschalen en bakplaten of presenteerbladen voor de toetjes. Maar de hoeveelheden vuile mengkommen, maatbekers, messen, snijborden, etc. in de loop van de dag blijft overweldigend. Wat wil je ook als je kookt voor 65 mensen.

Aan het eind van elke dienst wordt de keuken schoongemaakt. En op vrijdag, als de gasten zijn vertrokken en het wekelijkse overleg voorbij is, krijgt de keuken een grote schoonmaakbeurt. Deze vrijdag was een uitzondering. We hebben wel extra schoongemaakt, maar minder dan normaal. Er moest nog het nodige gebakken worden voor zondag. Vanmiddag start namelijk Community Week, de

 Meer over Community Week in mijn volgende bijdrage.

Verwachtingen en voornemens

Verwachtingen en voornemens.

Voorbeschouwing op vier maanden vrijwilligerswerk op Iona

 

Aanstaande zondag 19 juli stap ik op de trein naar Schotland om vier maanden als vrijwilliger te gaan werken in de keuken van Iona Abbey. Dat is een mooie reden om dit oude weblog weer nieuw leven in te blazen. Ik ben van plan om hier minstens één keer per week een bijdrage te plaatsen over mijn ervaringen. Zie deze eerste bijdrage als een soort nulmeting.

 

Ik kijk er naar uit om bijna vier maanden te gaan werken in de keuken van Iona Abbey. Dat is geen onbekend terrein. Drie jaar geleden heb ik dat ook gedaan, maar dat was toen onder een tijdelijke keukenstaf vanwege het ziekteverlof van vaste kok Anja Jardine. Ik ben benieuwd hoe de sfeer nu is in de keukenploeg en hoe makkelijk of moeilijk het is om als nieuwkomer opgenomen te worden in de gegroeide routine. Dat ligt er natuurlijk ook aan, hoelang de andere vrijwilligers al samen in de keuken hebben gewerkt. Normaal gesproken bestaat het keukenteam uit zeven mensen: twee vaste koks en vijf vrijwilligers en is de minimumtijd voor een vrijwilliger zes weken. Maar de praktijk is nog wel eens anders. Mensen moeten eerder weg, gaten worden tijdelijk gevuld met oude vrijwilligers uit Schotland of Engeland, etc. Dit zal een van mijn aandachtspunten zijn: het werken in de keuken, zowel inhoudelijk (wat doen we) als sociaal (hoe gaan we met elkaar om).

 

Naast de keuken zijn er nog zes andere afdelingen, waar vrijwilligers en stafkrachten werken (huishouding, programma, financiën, winkel, koster, onderhoud). Bij aankomst hoor ik waar ik zal wonen: in Cul Shuna (een groot huis in het dorp, waar de meeste vrijwilligers worden ondergebracht), in de West Range van de Abbey of elders. Persoonlijk hoop ik op Cul Shuna – daar is altijd wel wat te doen in de gemeenschappelijke woonkamer – maar er is ook kans, dat men de oudere vrijwilligers, waartoe ik behoor, wil onderbrengen in de rustige West Range. Dat wordt een tweede aandachtsgebied: wat doen de vrijwilligers buiten het werk en wie werken hier nu als vrijwilliger?

 

‘Leven in gemeenschap’ is het doel van een gastenweek in de Abbey. De keuken zorgt voor de soep bij de  lunch en het avondeten en bakt het brood. We eten ‘s middags en ’s avonds ook samen met de gasten. Vaak zijn zij ook nieuwsgierig naar het werk van de vrijwilligers, zeker als je ook nog zoals ik Member van de Community bent. En in sommige weken is het mogelijk, dat je op een vrije (mid)dag een programmaonderdeel meemaakt. Naast de gewone ‘Time and Space ’weken staan er ook een aantal bijzondere weken op het programma in de periode, dat ik op Iona zal zijn. Denk aan Community Week, Youth Fest, een week met jonge gezinnen, weken met John Bell en Alistair MacIntosh, e.d. Dat levert een derde aandachtsgebied op: de gasten en de programma’s.

 

Twee maal per dag is er een viering in de Abbey, om 9 uur ’s ochtends een soort getijdegebed volgens een vast stramien en 9 uur ’s avonds een viering rond een bepaald thema, waarbij elke week wel een bepaald ritme volgt. Ook als je ’s ochtends in de keuken werkt, kan je naar de viering toe. Ik zie uit naar deze vaste gebedsmomenten, wat mij niet lukt in mijn dagelijks leven thuis. Als vrijwilliger kan je ook voorgaan in de vieringen, in ieder geval ’s ochtends, soms ook ’s avonds. Ik zal zeker proberen om geregeld op het rooster te komen. ‘Vieringen’ vormen zo het vierde aandachtsgebied.

Binnen het vaste dagprogramma kunnen natuurlijk altijd onverwachte dingen gebeuren. Enkele voorbeelden uit het verleden: een boekpresentatie in de winkel, een afscheidsfeest van een groep vrijwilligers, een bijzonder voorval op het eiland, een uitstapje op een vrije dag. En ik ben benieuwd hoe mij zo’n lange periode zonder Desirée zal bevallen. Fysiek kan zij het vrijwilligerswerk niet meer aan. Wel zal zij in augustus twee weken op Iona verblijven als ‘Member in Residence’. Met de moderne communicatiemiddelen is het veel gemakkelijker geworden om contact te onderhouden. Dan denk ik niet alleen aan dit blog.  Op 7 september arriveert ook Hanneke Ruitenbeek op het eiland. Zij gaat als vrijwilligster in de huishouding werken en vertrekt ook aan het einde van het seizoen (14 november). Het DB van de Iona Community Nederland is zo goed vertegenwoordigd.

Met deze aandachtsgebieden in het achterhoofd moet ik in de komende tijd toch wat interessante bijdragen kunnen schrijven. En als je nog wensen hebt ten aanzien van een bepaald onderwerp, laat mij die dan weten.